A river runs through it
Few would have the prowess to paddle 1900km along some of the DRC’s most challenging rivers. But Marc Hoogsteyns did just that, and has the photos to prove it
hen Marc Hoogsteyns set out on his 10-week kayak adventure in April 2009 all he could really plan for was that his starting point was Lodja, in central Congo, and his finishing point was Kinshasa. What lay in between was endless, unknown stretches of the Lukenie, Mfini and Kasai rivers, before the final 150km along the Congo river led him to the shores of the Congolese capital.
“I was lucky to survive this trip”, he says reflecting back on the challenges he faced. “One night I stepped on one of Africa’s deadliest snakes, the rhino viper, and had to cut off its head to avoid being bitten. Another time in northern Kasai I was chased into the forest by people brandishing arrows and spears because they thought I was a ghost.”
But one of the highlights of the trip for Marc was meeting the Ekonda tribes. “Through these people I started to understand that the real drama of the Congolese interior is not the deforestation – only 20% of the Congolese rainforest can be cut by industrial loggers due to the simple fact that the whole area is a big swamp – it’s the 40 million people like the Ekonda living in the Congolese interior. They have no schools, no hospitals and there is no development. They are emptying the forest of its resources and its wildlife, in order to survive. But nobody is addressing this or helping them.”
Au milieu coule une rivière
Peu d’individus auraient la résistance physique et mentale pour pagayer durant 1 900 km, en bravant les rivières les plus intrépides de la RDC. Mais Marc Hoogsteyns a relevé ce défi, photos à l’appui
Lorsque Marc Hoogsteyns a démarré son aventure de dix semaines en kayak en avril 2009, tout ce qu’il avait prévu était son point de départ, Lodja, dans le centre du Congo, et son point d’arrivée, Kinshasa. Entre les deux : des rivages infinis, des berges à perte de vue le long des rivières Lukenie, Mfini et Kasai. Et pour finir, les derniers 150 km de descente du fleuve Congo, qui l’ont mené sur les rives de la capitale congolaise.
« J’ai eu de la chance d’avoir survécu à ce périple », confie-t-il en repensant aux défis qu’il a relevés. « Une nuit, j’ai marché sur l’un des serpents les plus venimeux d’Afrique, une vipère rhinocéros, et j’ai dû lui couper la tête pour éviter sa morsure. Une autre fois, dans le nord du Kasai, j’ai été poursuivi dans la forêt par des indigènes brandissant des arcs et des flèches parce qu’ils croyaient que j’étais un fantôme. »
Mais pour Marc, un des moments les plus mémorables du voyage fut la rencontre avec les tribus Ekonda. « Au contact de ces gens, j’ai commencé à comprendre que le vrai drame qui se joue à l’intérieur du Congo n’est pas la déforestation. Seul 20 % de la forêt vierge congolaise peut être défrichée par les industries du bois et la raison en est simple : l’ensemble de cette zone n’est qu’un immense marécage. Non, le drame ce sont les 40 millions d’habitants qui comme les Ekonda vivent isolés, à l’intérieur du territoire. Ils ne possèdent ni écoles, ni hôpitaux, et ne bénéficient d’aucune forme de développement. Pour survivre, ils vident la forêt de ses ressources et de ses animaux. Mais personne ne s’en préoccupe et personne ne fait rien pour les aider. »
In het spoor van de rivier
Weinigen zouden de fysieke en mentale kracht hebben om 1900 km langs enkele van de meest uitdagende rivieren van de Democratische Republiek Congo te peddelen. Maar het is exact wat Marc Hoogsteyns deed, en hij beschikt over de foto’s om het te bewijzen
Toen Marc Hoogsteyns vertrok in april 2009 voor zijn 10-weken durende kajakavontuur in april 2009, waren zijn vertrekpunt Lodja (Centraal-Congo) en zijn eindpunt Kinshasa zijn enige zekerheden. De weg daartussen was eindeloos, ongekende stukken van de Lukenie-, Mfini- en Kasairivieren, vooraleer de laatste 150km langs de Congorivier die hem naar de oevers van de Congolese hoofdstad leidden.
“Ik heb geluk dat ik deze reis overleefd heb”, zegt hij terwijl hij terugkijkt op de uitdagingen waar hij voor gestaan heeft. “Op een nacht trapte ik op een van Afrika’s meest dodelijke slangen, de neushoornadder, en ik moest zijn hoofd afhakken om te vermijden dat ik zou gebeten worden. Op een andere keer in het Noorden van Kasai werd ik het bos in gejaagd door mensen die zwaaiden met pijlen en speren omdat ze dachten dat ik een geest was.”
Maar één van de hoogtepunten van deze reis was voor Mark de ontmoeting met de Ekondastammen. “Door deze mensen begon ik te begrijpen dat het echte drama van het Congolese binnenland niet de ontbossing is – slechts 20% van het Congolese regenwoud kan gekapt worden door industriële houthakkers, door het eenvoudige feit dat het hele gebied een groot moeras is – maar het zijn de 40 miljoen mensen zoals de Ekonda die in het Congolese binnenland leven. Ze hebben geen scholen, geen ziekenhuizen en er is geen ontwikkeling. Ze halen de rijkdommen en de wilde dieren uit de bossen om te kunnen overleven. Maar niemand spreekt hen hier op aan of probeert hen te helpen.”
NEED TO KNOW Marc Hoogsteyns’ book ‘Heart of Darkness Revisited’ will be published in Belgium by Lannoo Uitgeveriij in February. For more information about his adventures through the heart of DRC visit www.bobongo.be